फागुन २८ ,काठमाडौँ
पछिल्लो राजनीतिक समीकरणमा स्वर्णिम वाग्लेलाइ बाहिर राखेर अनुभब बटुलेका रामेश्वर खनाललाइनै अर्थमन्त्री बनाउने बिषयमा सुशीला कार्की र बालेन शाह बिचको कसरतले फेरि एक पटक नयाँ राजनीतिक तरङ्ग ल्याएको छ।
स्वर्णिम वाग्लेलाई अर्थ मन्त्रालयको दाबीबाट बाहिर पार्दै रामेश्वर खनाल लाई अर्थमन्त्रीका रूपमा अघि बढाउने तयारी तीव्र गतिमा भइरहेको छ। यो निर्णय बहालवाला प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की र काठमाडौँ नगरपालिकाका प्रमुख बालेन शाह बीचको सहमतिमा आएको बताइएको छ।
पार्टी स्रोत र सरकारभित्रबाट उपलब्ध विवरणअनुसार, प्रधानमन्त्री कार्कीले स्वर्णिम वाग्लेको अर्थ मन्त्रालयको दाबीलाई समीकरणमै नराख्ने निर्णय गर्नुभएको छ। यसको सट्टा उहाँले रामेश्वर खनाललाई अर्थमन्त्रीको जिम्मेवारी दिनुपर्ने अडान लिइरहनुभएको र जसमा बालेन शाहले पनि खुला समर्थन देखाएको स्रोत ले जनाएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरू यो निर्णयलाई प्रधानमन्त्रीको रणनीति र शक्ति सन्तुलनको खेल को रूपमा व्याख्या गरिरहेका छन्।कार्कीको जोडतोडमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले आफ्नो बलियो नेतृत्वको संकेत दिन यो कदम उठाएको बताइन्छ। केही विश्लेषक हरू भन्छन् :“स्वर्णिम वाग्लेलाई अर्थ मन्त्रालय दिएर सत्ताको समीकरणमा थप जटिलता सिर्जना नहोस् भनेर कार्कीले आफ्नो प्राथमिकतामा खनाल नै निर्धारित व्यक्ति भएको भन्दै आफ्नो जिकिर दृढताका साथ राख्नुभएको बुझिएको छ”।
अर्कोतर्फ प्रधानमन्त्री कार्कीको थप दृढता सिंहदरबारभित्र अर्को सन्देश प्रवाहित गरिरहनुभएको छ “सिंहदरबार पहिले नै अस्तव्यस्त राजनीति होइन, एक निर्णय केन्द्र पनि हो।” भन्दै नयाँ किसिमले दबाब सिर्जना गर्नु भएको बुझिएको छ ।
बालेन शाहको सहमतिको संकेत मात्र कि शक्ति हस्तान्तरण? भन्ने विषयमा काठमाडौँका महत्त्वपूर्ण राजनीतिक व्यक्तित्व बालेन शाहले यस निर्णयमा सहमति जनाएपछि यसलाई राजनीतिक सन्तुलन र साझा रणनीतिक संकेत का रूपमा पढिएको र बुझिएको राजनीतिक विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
विश्लेषकहरूका अनुसार बालेन शाहका सहमतिले:सत्ता समीकरण लाई ठूलो तनावबाट बचाएको छ,भित्री पार्टी सन्तुलनलाई सम्हाले को छ, र सरकार सञ्चालनका लागि नयाँ सहकार्यको मार्ग खोलेको छ।
तर आलोचकहरू भन्छन् “सहमति छँदा पनि, लोकतान्त्रिक निर्णय प्रक्रिया किन यतिखेर ‘चुपचाप मिलेर’ चलाइन्छ ?”विरोधी आवाज लोकतन्त्रको प्रश्न स्वर्णिम वाग्लेका समर्थक विरोधी केही आलोचक र राजनीतिक विश्लेषकहरू भन्छन् अर्थमन्त्री पदको लागी किन यस्तो अचानक फेरबदल ? यस किसिमका निर्णयहरूले जनताले दिएको मत र पार्टी भित्रको लोकतान्त्रिक प्रक्रिया माथि सबैले प्रश्न उठाएका छन।
एक स्थानीय राजनीतिक विश्लेषकले भने:“निर्णय सही वा गलत जेसुकै होस, तर आजका परिस्थिति धेरै हदसम्म ‘सम्झौताबाट चल्ने राजनीति’ को उदाहरणजस्तै छन्।”
निष्कर्षमा सत्ता समीकरण र जनमत स्वर्णिम वाग्लेको स्थानमा रामेश्वर खनाललाई अर्थमन्त्री बनाउने निर्णयले स्पष्ट देखाउँछ कि नेपालको राजनीतिको समीकरणमा अब सहमति, रणनीति र शक्ति सन्तुलनले निर्णयहरू प्रभावित छन् मतपत्र मात्र होइन।
राजनीतिक समीकरण बदलिँदै गर्दा मात्र होइन-लोकतान्त्रिक प्रक्रिया, नेतृत्वको गतिशीलता र जनमतको प्रभाव पनि पुनः प्रश्नको दायरामा आइरहेको छ।अन्ततः आजको मुद्दा यही हो सत्ता समीकरणले निर्णय गर्छ कि! जनताको मतले ? हेर्न बाँकी नै छ।
प्रतिक्रिया